Publicite

En ose Enji perendia ILIRE e zjarrit

Shkruan: Shqipe HOXHA En or Enji ([ɛɲi]) is the Illyrian god of fire. The name continues to be used in the Albanian language for Thursday (e...



Shkruan: Shqipe HOXHA

En or Enji ([ɛɲi]) is the Illyrian god of fire. The name continues to be used in the Albanian language for Thursday (e enjte).

En ose Enji është perëndia ilire e zjarrit. Emri vazhdon të përdoret në gjuhën shqipe për ditën e enjte (e enjte).

Sipas Karl Treimer, Ilirët adhuruan një perëndi zjarri të quajtur * Enji, i lidhur me perëndinë Vedice të zjarrit Agni, duke zbritur nga rrënja * Hₓn̩gʷnis, zjarri i divinizuar Proto-Indo-Evropiane.

Me ardhjen e Krishterimit En u zhvendos në statusin demonike, edhe pse emri i tij mbijetoi në gjuhën shqipe për t'iu referuar të enjtes (e enjte).

Besime shumë të forta në demonin e zjarrit kanë vazhduar në radhët e shqiptarëve deri sot. Kulti i zjarrit mistik dhe praktikat e ritualit të zjarrit luajtën një rol të rëndësishëm në jetën e popullit shqiptar para-industrial.

Në veprën e tij Speculum Confessionis (1621) Pjetër Budi regjistroi termin shqiptar tegnietenee madh për respektimin e të hënës- enjtes (S.C., 148, vv. 26, 89).

Në fjalorin e tij në gjuhën latine-shqipe (Dictionarium latino-epiroticum, 1635) Frang Bardhi regjistroi dita ehegnete pasi përkthimi shqip i latinishtes vdes Iovis.

Në 1820, studiuesi francez François Pouqueville regjistroi dy terma të vjetër të shqipes: e igniete dhe e-gnitia.

Variacionet moderne dialektore përfshijnë: Ghege shqipen: e êjte, e ẽjtë; Tosk shqipe: e enjtë; Arbëreshë Shqip: e énjite, e ente, e engjte, e ínjte.

Termi shqip enjte rrjedh nga proto-shqipe * agni-, ndoshta i lidhur me fjalën arkaike indo-evropiane për 'zjarr' (PIE * h₁n̥gʷnis).

Emrat e ditëve të javës në gjuhën shqipe janë me emra latine, kështu që fjala enjte duhet të korrespondojë me Latin lovis diem, dhe enj- duhet të jetë ekuivalenti shqiptar i romakes për Jupiterin.

Tagliavini 1963, p. 103.

Lurker 2005, p. 57.

Mallory & Adams 1997, p. 203; West 2007, p. 266

Novik 2015, p. 268.

Tirta 2004, pp. 68-69, 135, 176-181, 249-261, 274-282, 327.
Yochalas 1980, p. 417.

Orel 1998, p. 88.



COMMENTS

Publicite

Name

Shqiperia,1,
ltr
item
Alldailydose: En ose Enji perendia ILIRE e zjarrit
En ose Enji perendia ILIRE e zjarrit
https://1.bp.blogspot.com/-1TJWUfTDIH4/XuaRiGQhyuI/AAAAAAAAASM/zDoc-J0HPXIGuVwSXHUkE33IMmR8MfKfgCK4BGAsYHg/s320/20200614_230614.jpg
https://1.bp.blogspot.com/-1TJWUfTDIH4/XuaRiGQhyuI/AAAAAAAAASM/zDoc-J0HPXIGuVwSXHUkE33IMmR8MfKfgCK4BGAsYHg/s72-c/20200614_230614.jpg
Alldailydose
https://www.alldailydose.com/2020/06/en-ose-enji-perendia-ilire-e-zjarrit.html
https://www.alldailydose.com/
https://www.alldailydose.com/
https://www.alldailydose.com/2020/06/en-ose-enji-perendia-ilire-e-zjarrit.html
true
3890613646967640080
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS CONTENT IS PREMIUM Please share to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy